«Дикача даь во тIехье кхийнай»

Оамал. Фуй из оамал яхар? Тайп-тайпара яшха йиш йолаш я сага оамал. Цхьавола саг дикача, эздича оамал тIехьа хул, кхывар воча оамал тIехьа хул. ХIана да а хац, во кхестача сага ше чIоагIа а денал долаш а ва аьнна хеташ хул, ше леладеча воча гIулакхашта дохьал шийга саго хIама оалаш ца хилча. Е из мегаш долаш санна хьувзаш а хул воча гIулакх тIехьа лелар, ший ханнахьа соца ца вича. Цудухьа эшаш да боккхагIаша зIамагIчарна хьехам бар.

Наьсарен боккхача Iама уллув я ала мегаргдолаш цу юхе гаьна йоацаш я тха редакци. Хоза моттиг я тха балха гIишло ягIар. Тхона гаьна боаццаш Iам ба, Культура ЦIа да, «Асса» яха хьаьший тIаийбу цIа да, бераша салоIа майда я, Малсаганаькъан КIарцхала цIерагIа сквер я, нийса дохьал «Вежарий» яха ресторан я. Тхоай гIишлон корех ара хьежача бIаргагу тхона уж ше йола моттигаш. Уж аз цIераш яхараш а йоацаш, къаьстта тха из еррига чукхастаче хозъеш я, наха салаIа лаьрхIа, дунен тIа цIихезача Россе воккхача йоазонхочун Толстой Николая Лева цIерагIа кийчдаь салоIама ков – сквер.
Гобаьккха догам даь хоза карт а йолаш, коа юккъе хоза фонтан а долаш, коа гIолла гаьнаш а, зизаш а дагIаш, юкъ-юкъе наха Iоховша теха гIандаш а долаш, лохе Iотеха бес-бесара бетонах яь плитка а йолаш, боккъала дика кийчъяь моттиг я из. Хийла мукъа йолча хана цига вахе, цу коа теха доахкача гIандех цхьанне тIа Iохай газет деша тарлу аз. Хийла хьабаьхка нах хул цига шоай берашца, шоай самукъадаккха а кIезига шоашта салоIам бе а дагаболаш.
Оамал яхача деша тIара вола а венна цу сквера тIа со валар ший бахьан да. Фуд аьлча, дIахо дувцаргда вай.
Сийсара сарахьа, газета тIа тIеххьара дIаовттаде деза йоазош кIалтIадоахаш доахкаш – болх чакхбоала ха яр из, — корах арахьежача оаха зийр ЦIихезача йоазонхочун Толстой Лева сурт белгалдеш оттабаьча аламбекъа тIа: цаI керта тIеи, шоллагIвар из мархIа веллаи, вож йоазонхочун кареи – кхо кIаьнк вагIаш. ЧIоагIа сийдолаш, денале хIама шоаш дер да мотташ дагIар цу тIара бераш. Царна гаьна боацаш, ши метр мара юкъ йоацаш багIача кхалнаха а хIама алац царга. Укхаза ала доагIа из во оамал хилар а, цу моча гIулакхах гаьна хургдолаш вай бераш кхеде дезалга а.
Цкъа а шозза а дIакхайка тIера Iодовла аьлча, шорттига лаьтта дессар бераш. Бакъда, шоаш тхона бIарг кIалхара байлача юха а тIабайнна йоазонхочун керте хайшар уж. ЦIаькха а Iодовла аьнна кхайкача, уж йоазохочоа тIера босса лаьрхIа бацар. Бакъда, телефон дIатIахьекхача тIера бесса тIехьашка лачкъар, шоаш нахал баргбоацаш. ХIанз шоана хета тарлу, фуд из морг дича, бераш да-кх уж аьнна. Бакъда, бераш да уж, амма берий оамал, Iалашдьа латта паччахьалкхен юкъара гIулакх ийрчадаккхарца, цун сийдоадарца хила йиш яц.
Сона геттара халахийттар дар, юхе багIа кхалнах мадаггара бераш леладечох сакъердам баьнна белаш хилар. Царца къамаьл де а шоаш леладер нийса доацилга царна дIахайта а со редакце цIагIара араваьлча бераш дIа-хьа дайдар, хIаьта кхалнах шоашта хIама гонахьа доацаш мо оагIора а бийрза дехьа оагIорахьа дIаболабелар.
Малав цу гIулакха бехке? Со гIертаргвац шоана цу хьаькъе сайна хетар кертахдаккха, бакъда вай массане а уйла йоре бакъахьа хетар сона воай дезал кхебара хьалагахьа. Вай даьша яхад: «ЦIена шур йиа дезалхо во хила йиш яц». Кицага ладийгIача, нагахьа санна цар йиа шур цIена яларе из гIулакх цар леладергдацар. Бакъда «Дикача даь во тIехье кхийнай» йоах цхьаькха кицо. ХIаьта, укх кицага ладийгIача, дай дика бар аьнна, дезал во хила йиш йолаш ба. Аз яхац дезал воча оамала тIехьа хилара бехке къаьстта ноаной ба, е дай ба. Цу гIулакха уйла оашош ергья оаш, хьамсара дешархой.
Цкъа моцагIа се деша ваьгIача школе хинна хIама дагадоагIа сона. Фу де егIаяр а хац, сомача аьшксаьргашца лаьца, 30 метр лакхал хургйолаш вышка хьисапе турба ягIар школан коа. Шийх лоамий а боаллаш яр из, хийцца саг хьалтIаваргволаш. Хьехархоша фуннагIа дирах цу тIа ца довлаш Iацар бераш. Цкъа ишта цу лакхе тIаваьнна кIаьнк, бIогора а вена лоаменеи турбаи юкъе гIолла чутакха лозаваьвар. Мел бакъдар хац сона, хьалха комуниста хана а ишта тIаваьнна цхьа кIаьнк цу тIера чукхийтта веннав йоахар. Укхаза а хаттар отт са, бехке малав цу мо долча хIаманна? Кертахдаха деза берашта дика фуд, во фуд.
Денна хьаеш латт уж хоза моттигаш сенна эшаш я, нагахьа санна цу керте а дайна вай бераш дагIаргдале? Кхы вIалла деце из лоалабаьча кхерах баь латта из аламбекъа ший цу тIа дагIа бер а тIехьа лаьттах кхете, геттара чIоагIа бер лозадерг ма дий цо. Цудухьа дехарду аз «Сердало» дешархошка, шоай берашка хьожаш хилалаш, доал делаш, хьехам белаш царна, аьнна. Вай бераш хила йиш яц воча оамал тIехьа. Воай дувцачунга хьежжа хила деза вай леладер а.

Матенаькъан Илез

№ 106 (12042), ера, 19 июль, 2018 шу. Четверг, 19 июля 2018 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *