Литературни оагIув

ГIалгIай мотт

ГIалгIай меттала хьестар со вай нанас.
ГIалгIай меттала хьехар дора дас.
ГIалгIай меттала фаьлгаш дувцар нане.
ГIалгIай меттала дуне техкар аз.

Дунен морзо, цунцара безам хайташ,
Са къоаламо мугIараш Iодохк.
Наьна метала язъю аз сай байташ,
Хестабеш вай хоза лоаман мохк.

Евкурнаькъан Лийда

Iайна

Iайна яхаш цхьа йиIиг я,
Iайна яхаш итт йиIиг я.
Итте хургьяц цу цхьанне маьха,
Из морг хургьяц е вай е наьха.

Хозалга диллача я из теник,
ЦIагIа бочалла оал цох Iайниг.
Малхал сийрдагIа да цун елар,
Лийгал кадайгIа да цун болар.

Цун хьамара къага бийсанна бутт,
Цун духьа сигала селаIад увтт.
Яхаш хилча Iайна укх малха,
Цхьанна оагIора йиш яц хIама талха.

Ага йиш яц вай нана-лаьтта,
Бухдувлаш мара Iаьржа мехкадаьтта.
Дахалда вай безаме, мерза,
Саг йоагIаш мара ца доалаш герз!

Мохлой Рукьет

Ага илли

КIаьда гIайбаш Iо чу дийхка
Ага кийчадаьд.
ГIоахкарашца дегIалг дийхка
Бер Iодужадаьд.

Теркадергда нанас ага
ВIалла кIаьд ца луш.
Наьна бIаргаш массаза дага
Дунен сердал луш.

Дала денна совгIат да хьо,
Кура са бакъилг.
ГIалгIай къаман оагIув ба хьо,
Тхьовса, са воIилг.

Майра хургва, тIехьа-хьалха,
Доазув лорадеш.
Даим хьежалба моажа малха,
Хьа никъ сийрдабеш.

Хоза гIанаш гулда хьона,
Дека хьа догилг.
Кхесталда малейкаш гонахь,
Тхьовса, са воIилг.

Ахилгнаькъан Зарета

«Къиза саькур»

Яхьах дизза синош долаш
Дай хиннаб вай! Дегlа човнаш,
Дунен хало цар-м зувцар!
Дего боча лело шийца,
Дас цхьан хана сога дийца
Къамах лаьца дола дувцар:

«Саькур lуйран дера эскар
Гlалгlай лелхабе шоай мехкар:
Iаьржа кхаьра дар из, lаьржа!
Кагий бераш, къоаной, кхалнах,
Лаьттах баьхар, баьхар лоамех:
Маьржа яl — цу хано — маьржа!

Наьха фусаме чулелхаш,
Уж шоай коара аралехкаш —
Салтий наха тара-м бацар!
Тхогар малагIа даьннад гIалат,
Тхона хьан аьннад наlалт —
Веза Даьла, тхона-м хацар!

Диц-м лургдац дилха лоамаш,
Кхуврча дlабайна йиса гlaлаш:
Даьхенца дисар тха синош.
Маьрша хинна къам даь астагlа,
Къиза вар Сталин — Даьла моастагlа:
Дукха-м тlаийцар цо къинош!

Балех дегаш хьал а диза,
Сибарех дахийтар низагlа,
Духьал ухар Даьхен сурташ.
Моцал оаха мел садийттар,
Дакъаш оаха мел дlакхийсар:
Мичад хой хlанз мискай чурташ!?

Бакъда — арадаьхар мехкара!
Бакъда — тха дегаш-м чlехкара!
Хlаьта — доханзар тхо динах!
Тхоай барт цаl баь, къувс ца къувсаш,
Массе — цаl санна сатувсаш
Дар тхо Даймехках, тхоай цlенах!

Лакха Аллахlа беш хоастам;
Эздел лорош, доацаш доастам,
Из никъ оаха дlачакхбаьккхар!
Кхойтта шера хало лайна,
Ираз-ди хьакхаьчар вайна:
Даькъасте вай хьалцlадаьхкар!

Даймохк! Цlакхаьчад хьа бераш,
Хlанз-м дlоахденнад тха дегlамаш,
Хьанз-м аттача ба ког!
Хоастам ба вай хилар бусулба!
Даьхе йоацаш вай ма дусалда:
Цунца дека къаман дог!»

Ваделгнаькъан Ибрахlим

Поэта уйлаш

Поэта уйлаш массанахьа кхоач,
МоллагIа гIайгIа, сагото оач.
Дуненна гобоахаш айлам тохк,
Вахаре тешама лардаш йохк.

Морхаш дIалаьхке малх гучабоах,
Безама хьасташ лаьттара доах.
ГIийлавар тевеш, бер санна хьоаст,
Унедар дерзош, гIозале йоаст.

Езачун ираза седкъа лоац,
Адамий дегашка камоаршал хьоарц.
Лоацача юкъа сигала вуг,
Халкъанна вахар машаре дуг.

Бирсача миха духьала гIовтт,
Къамашта юкъе цхьоагIонца овтт.
Нийсхонца доацар хоарцаде мог,
Бовргбоаца кIерам кер чу хьалсог.

Татренаькъкан Исроапал

Сийнача форда тIа ловзаш я талгIе,
«Шарх» делле хьайоагIа, мукъам бий илле.
Нанас мо со хьесташ, сатеде йоах,
Цо санна, тIалгIено хоза ловца боах.

Хет сона дешашца цо яхаш мо:
«Са йиIиг, ма гулда хьона цхьа во.
Хьай наьна цIи лораеш, хьо яхалахь,
Даь юхь Iа хоттала ма етталахь.

Вай вахар фаьлг санна чакхдоалаш дац,
Цкъа деха кизга а, дIахотталац.
Хьай дега кхетамца хьехамаш деш,
Яхалахь, хье мел ях, дегI лорадеш.

Наха ма хилалахь хьо атта фос,
Лораелаь кхыметтел, хьай керта мос.
Уйлашца лакхъяле, ма гIетталахь,
Боарамал тIехъяьле, ма сетталахь.

Курало хьалъайвий, юхачутох,
Чукхийттачун дегIа гом сиха бох.
Хьай овла бовзалахь, хье малий ховш,
Яхалахь, яхача нахаца товш.

Эхь хургдар ма делахь, доадеш хьай сий.
Сий дайча, дог делха бус вежарий.
Хьастара хий санна, езаргья хьо,
Цун цIенал бахьане, дех из дего.

ТIехьенца совгIат даь, хьо еларгья,
ЦIи малха йоахаш, цар хьо ехаргья,
Цу форда талгIено дог дужадий
Йода со, нанас мо цо къамаьл дий.

Дебарнаькан Хади

Деррига дуне зизайх кхолларгадар

Аз сай байташца
Хьармакх кхолларгдар,
ДогIанца лувчадаь
Безамца эргадаьккха.

Цун мерзача хьажах
Кер хьалбузаргбар,
Лепача хозалах
Дог паргIатдаьккха.

Ер деррига дуне
Зизайх кхолларгдар
Цар ги массане
Бешамашка дIадийна.

Наьха бала, гIайгIа
Цар хозало йоаергьяр,
Тайп-тайпарча
Бессашца вIашкаийна.

Албохчнаькъан Зейнап

Поэт сох хуле, я йоакха тамаш.
Рифма я са, доацаш ткъамаш.
МугIа тара хилац мугIа.
Цунца йоагIа сона муха.
Хургья? Хургьяц? Сона-м хац.
Бакъда, хила атта-м дац.

***
Къона волаш, уйлаш къона хул.
Дег чура яьле, дегIацара дIатулл.
Сигала яьле, хаьхке морхий Iул.
Бетта лирах, везачун сурт дулл.
Къона хилар, фуд хьогIа, хозагIа цул?

****

Ды бе ма гIерта вирах.
Лелийта вир варий ларах.
Нагахьа хьо гIорте вирах бе ды.
Дехад хьа гIоарал, дайнад хьа ди.

Сосаркъанаькъан Аьсет

ГIалгIай къонахий сий!

КIоарга маIан долаш да хьо сий,
Бера хана денз хьа Iомаде дезаш из ма дий.
Из дош наьха уйлаш цIенаеш дахаш да.
Яхь, денал, эздел цу чу доагIаш да.

Хьаькъалца дувзаденна лела хьо, сий,
Сабарца сатохарца хьадоаккх из сий.
Рузкъанца эцаш дохкаш хилац сий,
ЦIаккха дIадоврг ма дац къонахий сий.

Сага ше дунен тIара яхьашца из доаккх,
Сий долаш вахалва хьо, ловца а боаккх.
Сий долашвар къаманна юкъе лоархI,
Къамо оттабу цун лакхера мах.

Сий — из моллагIчунга хулаш дац.
Из леладеш вахар ма тешаме хургва.
Наха юкъе сий даккхар — из атта дац,
Сий долаш вахачун дезал нийса хургба.

Сага ший дег чухь из лоаттаде деза,
Хоастам беш вай Далла, лораде деза.
Дуне мел латт сий вайца дахалда,
Кхувш латта ноахал хьалха даха деза.

Вай къаманца сий латталда массахана,
Вай дай сий-денал хьо диц ма лулда.
Сий долаш волчо из доадергдац,
ДIадайча меттаоттаде из атта дац.

Балайнаькъан Хасан

Ваха веза сийрда доагаш лир,
Тахан вахар кхоачалуш санна.
Ламаз къувса тIа маара ца отташ гора,
Дунел дукхагIа езаш боча нана.

Морхашта юкъера хержаш седкъа ший,
КIаьд ца луш хьежа гучабаларга,
Ший деналца соцадеш заман хий,
Даьхен сурт леладеш дега гарга.

СелаIад отт сийрдагIа догIа дийлхача,
Сийнача алех белгалагIа из къег,
Баьде бийса IаьржагIа хилча
Малхо Iурра зIанараш сийрдагIа сег.

Дударнаькъан Макка

ОагIув кийчъяр Матенаькъан Илез

№ 4-5 (12139-140), ера, 17 январь, 2019 шу / четверг, 17 января 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *