Мича йода ха?

Геттара тамашийна да хIанзарча наха массане а цхьан багара доагIаш санна оалаш дала «мукъа вац» яха дош. Ди мел дIаьха дале а тоъаш хилац наха, шоай гIулакх кхоачашде. Цкъарчоа хьалха вай даьи ньанеи хиннача ханага диллача царна вIалла дага а хиннайоаца паргIато я тахан вайга кхаьчар. Цар хана деррига а сага ший кулгашца хьаде дезаш хиннад: хIама йиттар, пхьегIа йилар, аьшка тохара-м хIаьта а геттара ха йоаеш хIама ма хиннадий, хIанз мо токаца а йоацаш, тов чу а йилле кулгаца даггара эгаеш йIоахъе езаш. Из а дукха ха дIайоаккхаш хIама да. Иштта хиннад кIувсаж цIенадар а. ХIанз-м пылесос а хьекхе пхиъ менот ялале хоза цIено а оттайий дIа ма йодий кхалсаг. ХIаьта ширача хана уж кIувсаш хьалъийце, карта тIа а тайсе, даггара гIадж етташ демах цIенаде гIерташ бала хьегар наха. Уж халонаш Даьла къахетамца хIанз дIаяьннай.

Уж вай хьоахадаьраш-м духхьала кхалнаха кхоачашдеш дола гIулакхаш мара дац, вешта маIача наьха а, берригача наха а деш хиннадола хIамаш дIалаьрхIача, тамаш ергйолаш да тахан наьха бола аьттуви, хIаьта царга йоаца хаи. Хьалха гIулакхаш дукхагIа а халагIа а долча хана мукъагIа бар нах.
Тха нанас дувцар хьалха кхаш тIа балхаш деш хулар шоаш, яхаш. Балхара чу ма даьхканге, цIагIа эшача хIаманга а хьаже, хоза шевар кийча а вале цхьаннахьа вIашагIа кхетар шоаш йоахар, цига дахар-денар а, хьехараш а, дунен тIа фу доал а, иштта кхы а дукха пайда бола хIама дувцар. Гаргарча нахаца безам баа а, цамогаш вар волча цунца вагIа, цунна зерат де а, боккхий нах болча царца вагIа а царгара хьехар хьаэца а ухар. ХIаьта хIанз бутт а ши бутт а боаккх кхоачара гаргара саг бIарга ца гуш. Даь-веший воI-йоI а гуц хIанз шера цкъа хьоалчагIа долаш моттиг хилча мара. Цу гIулакха саг бехке вац, вай воаша мара.
ХIана бац нах мукъа? МалагIча дезарех боахка уж? Эггара чIоагIагIа ха йоаеш дола дезар, къаьстта кагирхой ха йоаер, телефонаш я. Дийнахьа а буса а цу тIа багIаш дахьу вай кагирхоша шоай ха. Нагахьа телефон еце компьютераца е телевизораца да цар хьоашал. Кхыдолча хIаманцара чам дIабаьннаб цар. Шоашта хьадага а деха хIама хьаде дог дагIац, е боккхагIашка а ладувгIа лац царна. Иштта тIехьа дус балха а дешара а гIулакх. Геттара зIамига бераш а хIанз долча дийнахьа цу телефонаш тIа дагIа. Школе а уж царга хул. Классе а, массанахьа а «интернета чу вагIу со» – яхаш хьогахьа хьахьажа а йистхила а мукъа хилац хийла бер. Цу интернета чу дукха хIамаш да. Деррига дунен тIа доаллар да-кх. Дерригача дунен тIа фу доал ха гIерташ хьувзаше, воашта гаргарадар фуд ца а ховш дусаргдий-хьогI вай, яха хаттар отт укхаза.
МоллагIа хьоалчагIа долаш моттиг нийсъелча, ца воагIаш висачо «сога телефона чу хьачу-м аьннадацар», — оал. Нагахьа санна «Ватсап» яле а кхыер яле а тоабашка чу ца вагIаш саг нийслой цунна ца ха тарлу из хоам.
Къаьстта белгалдаккха безам ба са цу телефонашца шоайла наха дIа-хьа ду во къамаьлаш, хьашт доацаш гIулакх да из. Тахан цхьанне хьа а хай къамаьл хьаду, иштеи вештеи да, аьле, шоллагIча дийнахьа кхывар воагIа цунна духьала лувш. Иштта хIара денна уж къамаьлаш, малагIчо хьанга фу аьннад хьежаш царга ладувгIаш багIараш а ба, тIа-тIа оалачо кIомагIа алар догдоахаш. «Се фу къонах ва аз дIахайтаргда хьона», — яхаш къамаьлаш ду хийлане. Цу хIаманца боабеш латт къонах яхача деша мах. ВIалла ца хиннача лагIа тIа отташ латт из дош тахан. Хьо вац къонах, со ва къонах яхаш дола къамаьл мегаргболча наха шоашта юкъе леладаь дац. Бакъда, карарча хана из вайна юкъе чIоагIа даьржад.
Белгалдаккха деза цу телефонах хьадоала зе, духхьал ха дIаяьккхар ца дийцача а доккха долга. Хьалха вовзаш, везаш саг бIаргавайча боккъала гIад а вахе цунга йистхулар. ХIаьта хIанз хIаравар сиха ва. Юхе гIолла тIехвоалаш ши-кхо дош алар мара кхы хьахьажа мукъа хилац. БоккхагIчар дувцачох, базар тIа а кхычахаьа а гаргара саг кхийттача, лоам хьабелча мо гIад водаш хиннав хьалха. Дег чура гIад-м хIанз а вода хийлавар, хIаьта а юха саца, дIа-хьа йистхила ха яц-кх. «Даьра, со сиха ва, хIама эший? Гургда вай..», яхача дешашца тIехвоал хийлавар. Балха а цIагIа а кхы ер ма дий ала хала балхаш дац кхоачашде дезаш, хIаьта а мукха ха-м кIезига я нахага.
Лоадам боацача гIулакха йоа а ца еш ший ха, шийх тийша дитар дизза кхоачаш деш, балха тIа а кхычахьа а тешаме волаш хилча бакъахьа вар саг. Нагахьа шийга мукъа ха яле, шийца уйла а яь, мах боацача хIаманна из йоа а ца еш шийна Iилма Iомадеш, е цIагIа коа-карта, беша кулг тохаш хила везар саг. МоллагIа дале а шийгахьа гурмат йолаш даь хIама тIехьа боагIачарна даха дусаргда, накъадаргда.

И. Аюбов

№ 10-11 (12145-146), шоатта, 26 январь, 2019 шу / суббота, 26 января 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *