Машар латталба массаза

ЙиълагIча классе вай деша дагIача хана вайна хеза а, вай Iомаяь а я «ЧIагарг» яха стихотворени. Дешара книжка тIара аргIанара гIалгIай халкъа багахбувцам илли да из. ДукхагIболча гIалгIашта – зIамигачарна а боккхийчарна а из дагахьа хов аьнна хета сона, оалхазарашта юкъе къаьстта чIагарг дукха дезаш а лоархIаш а вай хилар бахьан долаш.

Из стихотворени сона дага хIана ехай аьлча, «Сердало» редакцена гаьна боацаш ба Наьсарен боккха Iам. Укх деношка цу тIа гIолла гIайтта лелаш чIагаргаш бIаргадайр сона. Даггара хий мала гIерташ хин IотIа а ухаш, чехка юха айлуш ялх-ворхI чIагарг дар уж. Цар леладечох сакъердалуш, сай дог Iаббалца царна бIара а хьийжа, сурташ а даьха чувахар со.
ШоллагIча дийнахьа, Iуйранна дар из, беша хьатIадаьннача тIугаскага, хохага, коартолга хьожаш, царга бIарг локхаш со лелаш, даггара Iехаш кхесташ, чIагаргаш дар шоай иллеш доахаш. Царга хьожаш волаш, карт мара юкъе йоацаш яхача тхоай лоалахарча йоккхача сага хьатIа а ена болх беркате бийцар са. Цун Iуйра дика а йийца аз моаршал юхадерзадича аьлар лоалахочо:
— ЦIадаьхкад чIагаргаш, бакъда отаро чу хьачудахка-м тигац.
— Кхера хургда уж, е вайдараш цIакхаьча хургдац хIанз а, — аьлар аз.
— Цудухьа илли даккха деза царна, уж кхераргдоацаш, е хьацIадоагIаргдолаш. Укхазарчар дIадихье дIатох йоах царех Iа дийца моллагIа хабар. Цул совгIа, уж шоаш цIен гарга ца доагIаш кхесташ хул а йоах, шоай дай шоашца машаре бий халца.
— Ай сенах ховргда царна уж машаре бий е бац, — аьнна хаьттар аз цецваьнна.
— Моаршал хатта деза царга, — аьнна машара моаршал хаттара илли даьккхар са лоалахочо духхьал чIагаргашта тIа а йийрза.

Марша доагIалда шо, хьамсара чIагаргаш!
ГIоза доагIалда шо, Даймехка!
Ираз дахьаш доагIалда шо, вай коашка!
Машар латталба шун, бIенашка!
Иразах кхуйла шун сийрда кхоане – кIоригаш!
Машар! Ираз! Беркат!
Даькъала хилда вахар!
ТIом ма хилба цIаккха!
Машар латталба массаза!

— Ий, шоай нана яха цар! Ма дика оалхазараш а да-кх уж да-м. Шоай кIоригаш мара кхы хIама дага ца доалаш царна Iалашо еш, уж кхееш хул уж. ЦIаьхха цIадена чIагарг гучадаьлча доахаш цхьа илли дар тхо зIамига долча хана, — аьнна, лакхе аз ювцаш йола школе Iомаеш йола байта хьалекхар сона йоккхача сага.

ЧIагарг

— ЧIагарг, чIагарг!
Хьо мичара доагIа?
— Десагара доагIа.
— Дос мича дахар?
— ХьунагIа дахар.
— Хьу мича яхар?
— Догаро тийдар.
— Диг мича дахар?
— Кхерах кхийттар.
— Кхера мича бахар?
— Хи чу ийккхар.
— Хий мича дахар?
— ЧIагарго мелар.
— ЧIагарг мича дахар?
— ВорхI лоамах даьлар.

Из байта сона хац мотташ яр йоккха саг. Бакъда, аз деша вагIача хана книжка тIара Iомаяь яле а, цо боккхагIчар хьаювцача хана дагалаьца Iомаяьй из вIалла нах Сибаре бахале хьалха. Хьамсара «Сердало» дешархой шоана хой тIаккха чIагаргах дола уж дале а, е кхыдараш дале а иллеш? Ца хой шун уж Iомаде аьттув ба-кх тахан.

Матенаькъан Илез

№ 63-64 (12198-199), шоатта, 27 апрель, 2019 шу / суббота, 27 апреля 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *