Бер школе дахийта кечдар

Каст-каста хаза йиш я, дешархо (бе а вац кIаьнк е йиIиг) школе ваха кийчлуш, цунна дукха хIама деза, массехк бер долча дезалашта из геттара чIоагIа Iаткъаш хул яха къамаьл. Дешара шу доладалале, вайцига хьаю царна мел эшаш дар дохкаш йола базар. Шедар хилар пайдана мичад, маьхаш боарам боацаш лакха хилча. Беррига школан гIирс цхьатарра беза ба аьлча а, нийса хургдац. Цхьадола хIамаш дарегIа а да царна юкъе. «Фабрика» оалача базара хьалхашка яьча ярмарке хилар со укх деношка. Хьожаргда вай, мел ахча эш цхьа дешархо школе вахийта кечвеш.

Берашта тIадувхаш, цхьатарра барзкъа хила деза оал. Баьде бос бола костюмаш кIаьнкашта, кочамаш йиIигашта. ШоллагIча-кхоалагIча вагIача кIаьнка мегаргйолаш костюм гу сона: пиджак, хачи, кIоанзолг.
— Фу дех костюмах? – хетт аз юкъера ха хургйолча кхалсагага.
— Цох 3,5 эзар дех. Кхаьннех дIалургья-кх аз из. Иштта оалаш да-кх из хIама дохкача наха.
Цига се кхачале, цу базара 500 метр мара гаьна йоацача тика чу нийсвеннавар со. Сона мегаргйолча костюмах 3 эзар сом дехар цига. ХIанз вIаший нийсдел оашош: кхоалагIча деша додача бераи 60 шу даьннача сонеи безача гIирсан мах цаI ба. Из нийса да е харцахьа да кхетаде хала дац.
ДIахо. Сийнача кIадах яь, пхьошаш доацаш, кIал кIай хIама ювхае езаш кочамаш я.
— Фу дех йиIигий барзкъах? – хетт аз тхьовра мо.
— Эзар ши бIаь (1200), — хоз дохкархочунгара.
КIаьнка а йиIига а царца ювха кIай кочамаш еза. Цу тайпарча кочах 450 сом доаккх. КIаьнкий ботинкаш дуккха езагIа я йиIигийчарел, царех 1400 дех, йиIигий маьчеш 800 сомах эца йиш я.
Деша водача сага тIормиг беза. Уж дезза тайпа долаш да укхаза: тIоарска, кIада, гидоахкадераш, кара леладераш. Маьхаш бархI бIаь тумангара (800) дIадоладеле, геттара айлуш дIадолх.
Эггара чIоагIагIа эшача хIамаех да тетрадаш. Цар маьхаш а эргаш да.
— Акхарех 3,5 сом дех, ераш дикагIдараш да, — йоах уж дохкаш йолча кхалсага. –2,5 сом дехаш а хул, бакъда уж тхога дац.
Царех тарра, дика-во хул деноргаш (дневникаш). Цар маьхаш дIадолалу 60, 100 сомагара. Язде ма дезий. Цу гIулакха ручкаш деза. Сога хаьттача, уж укхаза сов деза а дацар. ЦIе а сийна а бос болча шаькъаца яздеча царех цхьацца тума (10 сом) мара дехацар. Цкъаза ворхI сомах дохкаш а нийслу уж.
Дуккхача урокаш тIа деча балхашта эшаш хул линейка, из кхаь тумах (30 сом) эца йиш я. Бесаш долча къоаламий кIопилгах итт тума (100 сом) дех.
ЧIоагIа лоархIаме моттиг я книжкаш эцар. Уж а долаш да укхаза.
-ВорхIлагIча классе Iомадеча гIалгIай литературах, меттах долча книжках фу дех? – хоатт аз.
— Пхийтта тумах дIалургда, — оал книжкашта доал дечо.
— Эрсийдараш дезагIа хургда, цар фу мах ба? – вIаший диста лов сона маьхаш.
— Укх уллача алгебрах ткъо тума (200 сом) дех, хIаьта литературан а из мах ба.
Духхьал уж хинна ца Iеш, кхы дукха ма дий берашта эша хIамаш. Къаьстта царна эш чаьтараш (зонташ), уж 300 сомах эца йиш я, кхы лохагIа бац цар мах. Дезаш да спортивни барзкъа, бIаьсти, Iай бувхабу гIирс. Цох фу гIоргда оашош дIауйла ергья оаш. ТIаккха шаьра гуш хургда, цхьа бер деша дахийта мел хIама эш. Сов атта гIулакх а хиннадац из-м, бераш дукха дале къаьстта а.
С. Арчаков

№ 125 (12260), шинара, 27 август, 2019 шу / вторник, 27 августа 2019 года

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *