Юртара хьал тоадеш

Дукха ц1ихеза нах баьха, исторе оаг1онга диллача боккха лоарх1ам болаш юрт я Соаг1апче.  Из улл Мог1албикаи Долакаи юккъе, шаьрача моттиге.

Укх т1ехьарча хана вай кхыйола юрташ санна дег1айоаг1аш латт Соаг1апче а. Дукха хувцамаш хиннад укх юрта.  Масала, юрта 1очуоттача хьалдаь доккха, хоза культура ц1а да, цунна уллув латт берий беш, д1ахо го йиш керда хьалъяь ишкол,эггара ч1оаг1аг1а юртахошта эшаш йола физкультура унахцӏенон комплекс. Цу хӏамаша хьагойт Соагӏапче денгара ди массаза доалла дег1айоаг1аш хилар.

Соаг1апче, вай республика юрташ хьаийцача, йоккхаг1чарех цаӏ я. Вурийтта эзар совг1а саг вах цу юрта. Лакхехьа белгалъяь г1ишлош укх юрта хиларо наьха балха-моттигаш совйоах. Х1аьта вайна дика ховш да-кх, тахан из дош мел лоарх1аме да. Хьаде х1ама ца хилча наьха социальни хьалаш лоха хул.

Дикка ха я Соаг1апча Цокъа-наькъан Къурейш юрт-да вола. Цо яхачох, 2016-ча шера денз юрт эргайоаккхаш хьабаь болх ба из. Эггара ч1оаг1аг1а доккхалдеш я хьалъяь яьнна берий беш. Юрт-дас яхачох, вай республика кулгалхочо хьалхашка оттадаь декхар дар берий беш хьалъяр. Из х1анз хий чудиллача хьаелла мара ца езаш йисте а яьнний.

– Дукха балхаш даьд Соаг1апча, цунга хьежжа наха а балха моттигаш нийсъенний, – аьлар Къурейша.

Белгалде лов укх юрта инвестораш хилар а. Цох дувцаш, Къурейша аьлар, шоай юртхой арахьа бахаш бале а, дог лазаш, шоай таро йолчох новкъосталдеш ба, аьнна. Масала, ц1ераш йоахаш белгалбовла ловш уж ца хилар бахьан долаш тайпан ц1ераш яьхар цар Къурейша. Оалаш ма дий, 1айха саг1ийна деш дар кхайка ма де, аьле. Из хургдар-кх из.

– Казахстане вахаш волча Галай цхьан з1амигача саго ч1оаг1а новкъостал дир тхона, – аьлар Къурейша. – Цу саго бархӏ километр совгӏа никъ 1обиллаб. Ялх улица хул уж, хӏараяр 1300 (цхьа эзари кхо бӏаьи) метр й1оахал а йоалаш. Цу дешо ах юрт д1алаьцай.

Иштта белгалбир Къурейша цу юрта хьужаре а маьждиг а хьалдеш новкъостал даь Булгучанаькъан, Ц1ечой кегий нах.

Иштта дале а, юртара хьал кхы а дикаг1а хилча ловш бараш а ба. Масала, Соаг1апчара № 8 йола ишкол йола дукха ха я.

– Цхьа ха яр укхаза бераш кхаь даькъа декъаденна ишколе ухаш, – яхаш дувц юртхочо Галай Умалата. – Х1анз укх сахьате цу ишколе даг1а цхьа 500 (пхи бӏаь) совг1а бер. Халонаш я уж а. Кхы а керда цхьа-ши ишкол укх юрта хьалйича, наьха а таро хургьяр шоай бераш тайп-тайпарча кружокашка ахийта, кхыдола вахаре эшаш дола хьашташ довза а.

Соаг1апча пхийтта депутат ва «Единая Россия» яхача партеи «Справедливая Россия» яхача партеи чувоаг1аш. Уж наьха хьашташ кхоачашде т1ахьехаш хилара тарра, даим юртхошца дагабувлаш а, фу эш хьожаш а ба.

Соаг1апча цхьа ткъаьх фермер ва. Царех ва Булгучанаькъан Х1арон. Доккха а з1амига а хьайбаш да цун доалахьа. Дукхача хана денз шоай дас леладаь г1улакх 1о ца дуллаш д1ахо хьо вежараша, цхьана къа а хьегаш. Х1арона яхачох, ши б1аь гектар д1адувш ялат а леладу, хьайбашта доал а ду ма эшшара. Фермера иштта белгалдир, шийна вай республика юртбоахама кулгалхоша новкъостал даь хилар а.

– Цар сона грант яларах дикка аттача баьлар са боахам, – аьлар цо.

Х1арон а цун вежарий а д1ахо къахьега лаьрх1а ба, цу т1а ца совцаш. Оалаш да-кх вай, «яьг1ача берзал лийнна цхьогал тол», аьле. Иззамо, х1ама хьадечун да, цадер доацаш ваг1а.

БАТАЙНАЬКЪАН Хьава