Юртара вахар тоадеш дола хувцамаш

Массехк шу хьалха, Мужеча хиннача сага, из тахан цига кхаьчача, йовзаргъйоацаш хувцаеннай юрт. Мехка кулгалхоша дукха къахьег наха эшаш йола социальни объекташ хьалъяра. Из вайна массанена гуш да. Укх шин шера вай республика юрташка хьалъяй шийтта берий беш, школаш, культура цIенош, ремонташ яй доал ца деш дукхача хана денз лаьттача объекташта.

ДагадоагIа сона се Галашка школе ягIаш тхоаш классаца гIаш Мужеча музее иха ха. Цу хана керда хьалъяь цхьа гIишло яр Мужеча – «Дом отдыха» оалар цох, нах салаIа ухар цига. Цул тIехьагIа тесса йисар из, коа йоархаш, чIегIаш тIаянна, доал ца деш лаьттар дуккхача шерашка.
Тахан из йовзаргъйоацаш хувцаеннай. Цунах хьаяьй спортивно-оздоровительни комплекс. Укхаза дIакхухьаргъя тайп-тайпара спортивни яхьаш. Хьалъяй кхо спальни корпус, бIаь ткъо сага лаьрха. Комплекса администрацена лаьрха гIишло хьаяь йоалаш латт. Хьалха даьхка тока саьргаш хийцад, газ, отоплени чуйилла баьннаб болхлой. Комплекса ков, гонахье тоаеш дукха белхаш даьд. Укхаза кийчъяй футболах, баскетболах, теннисах ловзара аренаш.
Дукха ха йоацаш, комплекса баьхкача Российски дзюдо федераци кулгалхоша лакха мах оттабир спорткомплекса. «Хоза Iалам, цIена фо, дега езалургъйолаш я еррига гIишло», – аьлар дзюдо федерацивице-президента В. Хабировс.
Мужечара наькъаш довзаргдоацаш хувцаденнад. Асфальтаца шаьрдаьд уж. НормагIа ворхI метар шера хила безача наькъа, цхьа метар шерагIа баьб машенаш лела никъ. ГIаш лела никъ биллаб ши километр бIоахалла. ХIанз школе ухача берий хоттала гIолла лела безац. Хьалъяьй керда школа, кхо бIаь ткъо дешархо чуэца йиш йолаш. Школе я библиотека, актови зал, спортивни зал, компьтерни класс. Столови я кховзткъа бер цкъа Iоха йиш йолаш. Йиъ эзар совгIа квадратни метар лаьтта чулаьца я школа. Школа арахьа дешархошта ловза спорт-площадка хьалъяьй. Юрта баха нах раьза ба шоай юрта цIаккха ца хинна культура цIа шоашта даь. ХIанз берашта шоашта езача кружокаштIа аха аьттув ба. Йоккха зал я укхаза ши бIаь саг Iоха йиш йолаш. Спортивни кружокаш я, иштта, халхара, пандар Iомабу, илли локха кружокаш я болх беш.
Хьалха арахьара хьаухаш наха бокъо йоацаш тедаш хьу арайоахар Мужечара. ХIанз хьу юрта перерабатывать дергдолаш хьу чакхйоаха комплекс хьлъяь йоалаш латт. Укхаза кийчъяргья тейп-тейпара размер йолоа ардакх, пIендаш, мебельни щиташ, кх.дI. Мебель хьаеш йола цех хьаелла лаьрхIад комбинате.Укхаза шовзткъеи итнега дIакхоачаш болхло хургва къахьегаш. Хьалха духхьала школе мара болх бе моттиг яцар юрта бахача наха. Арахьа дийша цIабаьхкача специалисташ кхыча юрташка а, гIалашка а балха аха безаш хулар. ХIанз шоай юрта культура цIа, спорткомплекс, хьу чакхйоаха комплекс хьаяьчул тIехьагIа шортта балха отта моттигаш хургъя наха. Из дика гIулакх да наьха вахар тоадара. Наха болх бе моттигаш хилча, шоай дезал эшачунца Iалашбе аьттув хургба. Доккха совгIат да юртарча наха укхаза берий беш хьаеллар. Сарралца бераш садике хилча, паргIатта балха хала йиш я цар ноаной а.
Се каст-кастта классаца Мужечара С. Оржджоникидзе цIерагIа хиннача музеях лаьца аргдар аз. Цу музеяча хинна экспонаташ дагайоагIа сона, уж цхьаяраш юртарча школе латта, яхаш дувц. Из хинна музей ГIалгIай мехка эггара хьалха хьайийла яр эзареи ийс бIаь ткъаь иттлагIча шера. Цуча тейп-тейпара оакхарий мундаш яр, ага йисте ягIаш нана, Серго Ордженекидзес лелаяь аьшка зIанарех я коч-«кольчуга» яр, зIанарех хьаъэлла улла къаьнара яй бар хьалхарча замах кхача кийчбеш хинна. Дахчан пхьегIаш, вай даьш-ноанош лелабаь гIирса, кудалаш, иштта, кхайола хIамаш а. Из музей меттаоттае гIишло е вIаштIехьадаьлча, цунах дика кхаъ хургбар. Дешархошта а довзаргдар дIаяхача замах нах мишта баьхаб, фу халонаш лайний, хIанзарча вахарца нийсдича.

Бекнаькъан Лейла